LİSANSSIZ PROGRAM KULLANMAK VE SONUÇLARI

LİSANSSIZ PROGRAM KULLANMAK VE SONUÇLARI

Bir yazılımın kullanım hakkının belirli şartlar çerçevesinde ya da belirli bir süre veya süresiz bir şekilde kullanılması için satın alınmış yazılımlara lisanslı yazılım denir. Buna paralel şekilde, Türkiye ve uluslararası telif sözleşmeleri ile telif hakkı yasalarıyla korunan yazılım ürünlerinin yetkisiz olarak kopyalanması, çoğaltılması, yayılması ve ticari olarak kullanılması ya da üretilmesine de lisanssız kullanım veya lisanssız yazılım denmektedir.

En Çok Kullanılan Lisanssız Yazılımlar

Ülkemizde ve dünyada en çok kullanılan lisanssız yazılımlar şu şekildedir;

  • Windows XP, 7, 8, 10 ve Server İşletim Sistemleri
  • Microsoft Ofis Yazılımları
  • Adobe Programları
  • Corel Draw Grafik Programları
  • 3D Max ve Sektörel Programlar
  • Video Düzenleme Programları
  • Ses Düzenleme Programları
  • Sıkıştırma Programları
  • Virüs Programları
  • Muhasebe Programları ve muhtelif programlar

Lisanssız ürünlerin şartlara aykırı şekilde kullanılması; Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu, Türk Ceza Kanunu, Türk Ticaret Kanunu, Markalar Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile çeşitli idari para, hukuki ve cezai yaptırımlar söz konusu olmaktadır.

Hangi Eylemler Lisanssız Yazılım Kullanımı Kapsamına Girer?

Son Kullanıcı Kopyalaması: Bir yazılımın, işyeri bünyesinde, lisanslı kullanıcısının dışında çok sayıda çalışanın kullanması amacıyla kopyalanması. İş ortamı dışında, arkadaşlar arasında yapılan disk değişimi işlemi de bu kategoriye dahildir.

Sabit-Disk Yüklemesi: Bilgisayar firmalarının, müşteri çekmek amacıyla, lisans vermeye veya satma hakları olmayan yazılımları ücretli veya ücretsiz olarak izinsiz kopyalayarak, sattıkları bilgisayarın sabit disklerine yüklemeleri.

Yazılımın İzinsiz, Hukuka Aykırı Çoğaltılması, Yayılması, Satılması, Nakledilmesi, Sahtecilik: Telif hakkına sahip yazılımların yasadışı yollardan disket, CD/DVD-ROM gibi fiziki ortamlar üzerinde çoğaltılarak satılması, yayılması, nakledilmesi ve çoğunlukla ürünün yasal gözükmesini sağlayan yöntemlerle (paket, logo, hologram, vb. taklidi) yapılması.

Eş Zamanlı Kullanım: Son kullanıcının sadece kendi kullanımı için lisans aldığı yazılımın, aynı anda ya da farklı zamanlarda, birden fazla bilgisayarda kullanılmasıdır.

Elektronik Ortam Kopyalaması – İlan Tahtası’nda (BBS) Kopyalama: Modem vasıtasıyla, bağlanılan internet ortamında veya diğer elektronik ortamlarda çeşitli yöntemler kullanılarak, Telif hakkı bulunan yazılımların, ortak ya da yarı özel bir elektronik ilan tahtasına modem ile bağlanan kullanıcılar tarafından izinsiz kopyalanması.

Yazılım Kiralama veya Ödünç Verme: Yazılımın yasadıs olarak son kullanıcılara kiralandığı veya ödünç verildiği ve kiralanan bu yazılımın son kullanıcılar tarafından bilgisayarın sabit diskine sürekli kullanım amacıyla kopyalanması durumu.

Yazılımın kodlarının değiştirilerek lisans sisteminin bozulması: Belki de en çok karşılaşılan seçenek olarak 3. Parti yazılımlar aracılığı ile yazılımın kod ve lisans sistemini bozarak lisanslıymış gibi kullanılması ve dağıtılması.

LİSANSSSIZ YAZILIM NASIL TESPİT EDİLİR?

Günümüzde program yapımcıları çok değişik tespit yöntemleri kullanmaktadır. Bunların en başında yayınladıkları programların içine lisanssız kullanımı tespit edecek kodlar yerleştirmek ve bu kodlar aracılığı ile kendi sunucularına bilgi göndermektedir.

Diğer bir tespit yöntemi ise virüs programları ile yapılan iş birliğidir. Kullandığınız virüs programları (işletim sistemi içinde olanlar da dahil) Bilgisayarınızda bulunan programların lisanslı olup olmadığını sürekli kontrol etmektedir. Her ne kadar bilgilerinizi dışarıya aktarmadığını söyleseler de virüs yazılımları bu program şirketlerine bilgi aktarmaktadır.

Not: Son dönemlerde işletim sistemleri de virüs programlarında olduğu gibi programı üreten firmalara kullanım istatistiklerini iletmektedir.

Başka bir yöntem ISS (internet servis sağlayıcısı) tarafından denetlenen erişim kayıtlarıdır. Aynı yasadışı bahis sitelerinde olduğu gibi lisanssız program ya da lisans bozma (crack) yazılımları indirmeye izin veren sitelere giren kişilerin bilgileri program şirketleri ve adli birimlere bildirilmektedir.

Son yöntem ise ihbar üzerine yapılan tespitlerdir. Şirket ya da evinizde kullandığınız bilgisayarda lisanssız program ya da işletim sistemi barındıyorsanız bunu bilen 3. kişiler sizi ihbar edebilir.

Yaptırımlar Nelerdir?
• 6 yıla kadar hapis ve 150.000 TL’ye kadar ağır para cezası
• Lisanssız yazılımların, bilgisayarların ve teknik sistemlerin mühürlenmesi, müsaderesi ve imhası
• İşyerinin geçici süreyle kapatılması
• 6 aydan 3 yıla kadar meslek ve ticaretten men cezası
• Suça ilişkin mahkeme kararının yüksek tirajlı gazetelerde ilanı
• Her bir yazılım için ayrı ayrı talep edilebilecek yüksek miktarlarda tazminat

Yasa Karşısında Kimler Sorumludur?

Bilgisayar Kullanıcıları
Bilgisayar kullanıcıları, bilerek veya bilmeyerek lisanssiz yazılım kullanmakla yasalar karşısında suç işlemiş sayılır. Bu durumda yasalar, hem işverene hem de çalışana (kullanıcıya) cezai yaptırımlar getirir.

Kuruluşlar
İşveren ve yöneticiler, çalısanların lisanssız yazılım kullanması veya bulundurmasi halinde, bunu bilmese dahi yasalar karşısında sorumlu olurlar. Bu suçun işlenmesini önlemeyen yöneticiler, kendileri suç işlemiş gibi cezalandırılırlar.

Lisanssız Yazılım Satıcıları
Yasa, ne şekilde olursa olsun lisanssız yazılım çogaltımı, dağıtımı ve satışı yapan kişi ve şirketlere de ağır yaptırımlar getirmektedir. Bilgisayarlara lisanssız yazılım yükleyerek satışını veya dağitımını yapan şirketler, dolandırıcılık gibi ağır suçlarla cezalandırılabilmektedir.

Siz siz olun lisanssız yazılımlara bulaşıp hayatınızı karartmayın. Günümüzde bir çok programın ücretsiz lisanslı hali bulunmaktadır. Lisans alacak bütçeniz yok ise bu alternatifleri tercih etmenizi öneririz.

By with No Comments 0

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir